Thai phụ thực sự hít thở sâu hơn, và cũng hấp thụ oxy vào máu tốt hơn. Cả khi bạn lấy vào rất nhiều không khí, cũng đừng ngạc nhiên nếu bạn cảm thấy khó thở, một phần vì em bé đang trao đổi CO2 trở lại cơ thể bạn.
Theo thống kê thì có hơn 90% tỷ lệ sảy thai trong 13 tuần đầu. Vì vậy, trong 3 tháng đầu thai kỳ này, chế độ ăn uống, lối sống, sinh hoạt của mẹ bầu có thể ảnh hưởng rất lớn đến thai nhi.
ba tháng đầu thai kỳ đối với những thai phụ sinh con so thật lạ lẫm và đầy lo âu. Nghén, thèm hoặc kén ăn là những trải nghiệm của hầu hết thai phụ nhưng không giống nhau ở mỗi người. Những triệu chứng sau đây là phổ biến nhất:
- Ốm nghén
Có đến 85% các bà mẹ tương lai trải qua các cơn buồn nôn và nôn mửa. Nguyên nhân gây ra triệu chứng chỉ xuất hiện khi mang thai 3 tháng đầu thai kỳ không rõ ràng, nhưng hóc-môn thai kỳ chorionic gonadotropin được cho là thủ phạm chính. Và đó không hẳn là một dấu hiệu tồi tệ bởi một số chuyện gia cho rằng mẹ càng hay nôn nao thì càng ít nguy cơ sẩy thai hoặc sinh non. Vì điều đó chứng tỏ lượng hóc môn tiết ra lớn, vấn đề là cung cấp đủ chất để sinh dưỡng thai nhi trong 3 tháng đầu mang thai.
- Thèm và kén ăn
Mang thai 3 tháng đầu thai phụ sẽ tự mình trải qua thời kỳ đặc biệt của khẩu vị. Sự ham thích với loại thức ăn nào đó hoặc đặc biệt ghét bỏ với những thức ăn khác thường có liên quan đến chứng ốm nghén. Sự thèm và ác cảm này có thể không đoán trước được, nhưng có đến 80% thai phụ gặp triệu chứng thèm ăn và đến 85% thai phụ cho biết họ không thể nuốt nổi một số món nào đó.
Liệu có nên nuông chiều sự thèm ăn và kén ăn của mình khi mang thai 3 tháng đầy hay không? Điều đó còn tùy.
Nếu sự thèm ăn của bạn là lành mạnh, không ngấu nghiến hàng túi khoai chiên hoặc cả nửa lít kem một lúc, bạn cứ yên tâm chiều chuộng cơn thèm của mình. Một nguyên tắc tốt: hạn chế mỗi khẩu phần tự đãi bản thân trong khoảng 75-100 ca-lo. Đối với những món không thể nuốt trôi, hãy thử thay thế bằng món khác để bổ sung chất.
- Mệt mỏi
Luôn cảm thấy mệt mỏi trong cả ngày dài là một trong những tác dụng phụ của thai kỳ. Cơ thể của bạn đang phải vận hành quá tải để thúc đẩy sự tăng trưởng của bé. Tử cung của bạn đang sản xuất progesterone – được cho là có tác dụng an thần, và lưu lượng máu tăng 50% để cung cấp máu cho thai nhi.
Một thủ phạm ẩn mặt cho sự mệt mỏi quá mức là chứng thiếu máu. Bổ sung chất sắt là rất cần thiết để tạo nên các tế bào máu cho bé, và nếu bạn không đủ chất sắt, em bé sẽ lấy những gì bé cần từ cơ thể bạn và làm bạn kiệt sức. Và không gì quý hơn một giấc ngủ sâu và đủ trong những ngày mang thai 3 tháng đầu.
- Tiểu tiện nhiều
Ngay cả khi bạn chưa thấy bụng, tử cung bạn vẫn đang “bành trướng” và gây chèn ép lên bàng quang vốn không bao giờ rỗng hoàn toàn. Thêm vào đó, thận cũng làm việc tích cực hơn để tống chất thải ra khỏi cơ thể bạn. Kết quả là: nhu cầu tiểu tiện trở nên thường xuyên hơn, suốt cả ngày lẫn đêm.
- Mụn nhọt
Khi mang thai 3 tháng đầu bạn rất dễ bị nổi mụn do các nội tiết tố hoạt động quá mức, khiến cho da sản sinh nhiều chất dầu hơn. Mụn có thể biến mất sau thời gian mang thai.
- Khó thở
Thai phụ thực sự hít thở sâu hơn, và cũng hấp thụ oxy vào máu tốt hơn. Cả khi bạn lấy vào rất nhiều không khí, cũng đừng ngạc nhiên nếu bạn cảm thấy khó thở, một phần vì em bé đang trao đổi CO2 trở lại cơ thể bạn.
- Đau đầu
Đường huyết thấp (kết quả của sự trao đổi chất), nội tiết tố tăng và lưu lượng máu lên não giảm có thể gây ra những cơn đau đầu tồi tệ cho các bà mẹ tương lai.
- Căng tức bầu ngực
Giai đoạn mang thai 3 tháng đầu thai kỳ, mặc dù em bé của bạn mới chỉ bằng kích cỡ của một dấu phẩy, bầu ngực của bạn đã sẵn sàng để nuôi dưỡng bé. Sự thay đổi nội tiết và tăng trưởng các tuyến sữa thường diễn ra vào khoảng tuần thứ 6 của thai kỳ, nó khiến ngực bạn căng tức và nhạy cảm hơn.
- Thay đổi ham muốn tình dục
Sự gia tăng nội tiết tố và lưu lượng máu có thể tác động đến âm đạo và âm vật của bạn, khiến chúng mềm mại và nhạy cảm hơn. Với một số phụ nữ, điều đó đồng nghĩa với ham muốn tình dục ở mức cao trào, với khả năng đạt cực khoái nhiều và mạnh mẽ hơn. Với một số khác, tình dục trở nên quyến rũ một cách lạ kỳ.
- Tâm trạng thất thường
Nội tiết tố, những giấc ngủ không tròn, thực tại của việc mang thai – tất cả những điều này đều góp phần tạo nên sự xáo trộn mãnh liệt của cảm xúc. Bạn có thể cảm thấy thật yên lặng và muốn thu mình lại, hoặc sốc nổi, lo lắng, giận dữ hoặc muốn khóc, hoặc may mắn hay là hạnh phúc.
Đó là những gì mà phụ nữ mang thai 3 tháng đầu sẽ gặp phải. Và không chỉ bản thân thai phụ cần tỉnh táo và ổn định tâm lý. Mà người thân, nhất là người chồng, cần phải cảm thông và chia sẻ rất nhiều.
Theo bác sĩ Quỳnh, để phát hiện mang thai, ngoài việc trễ kinh, một số dấu hiệu để nhận biết là thai phụ thường căng đầu vú, hay đi tiểu lắt nhắt, thường xuyên buồn nôn và nôn, người mệt mỏi, dễ cáu gắt, chướng bụng…
Trong 3 tháng đầu tiên của thai kỳ, tức đến tuần thứ 12 thì mọi cơ quan của thai nhi đã dần hình thành hoàn thiện với chân tay cử động được.
Điều cần làm khi bắt đầu mang thai là tính ngày dự sinh. Ngày dự sinh là ngày thai được tròn 40 tuần. Nếu dự sinh theo kinh cuối và siêu âm khác biệt nhiều thì bác sĩ dựa vào siêu âm thời điểm này để tính tuổi thai.
Bác sĩ Quỳnh khuyến cáo, khi thấy có trễ kinh kèm theo dấu hiệu đau bụng, ra huyết, nôn ói nhiều thì nên đến cơ sở y tế khám ngay. Đó có thể là dấu hiệu của một số biến chứng thường gặp của thời kỳ mang thai ba tháng đầu này là thai ngoài tử cung, dọa sẩy thai hoặc sẩy thai, thai lưu, thai trứng và bệnh lý nguyên bào nuôi.
Sau khi trễ kinh 2 tuần, cần siêu âm ngả âm đạo để xác định tuổi thai, dự ngày sinh, đến lúc thai 12 tuần tuổi, cần siêu âm đo độ mờ da gáy thai nhi và xét nghiệm sinh hóa máu mẹ(nếu cần).
Thạc sĩ, bác sĩ Đặng Châu Quỳnh, Trưởng khoa Sản Bệnh viện Đa khoa quốc tế Vũ Anh cho biết, quá trình mang thai ở người trung bình 280 ngày (40 tuần) được chia thành 3 giai đoạn, mỗi giai đoạn 3 tháng cuối thai kỳ, gọi là quý hay tam cá nguyệt. Mỗi tam cá nguyệt sẽ có những đặc điểm riêng và những biến chứng của thai kỳ khác nhau. Việc khám thai theo đúng lịch trình là để bảo đảm quản lý thai an toàn đến lúc sinh và tránh được những biến chứng nặng nề trong cuộc sinh như băng huyết sau sinh, tử vong mẹ con.
Trong 3 tháng đầu, nhiều chị em chưa biết mình có thai nên vẫn vô tư uống rượu, bia, đồ uống có cồn.
Khi phát hiện que thử thai 2 vạch, nhiều chị em tin rằng mình có thai và không đi kiểm tra lại mà muốn đợi đến mốc 3 tháng để đi khám thai lần đầu luôn.
Tuy nhiên, lần sảy thai trước, sự phát triển của các khối u trong tử cung, một số loại thuốc nhất định và một số bệnh như u nang, UTIs hay bị nhiễm ký sinh trùng giun đũa cũng có thể tạo ra kết quả dương tính giả trên que thử thai. Vậy nên đừng suy đoán, hãy đến gặp bác sĩ,xét nghiệm máu để có kết quả chính xác nhất.
Không nói với chồng mình có bầu
Nhiều chị em bị sốc khi bị mang thai 3 tháng đầu ngoài ý muốn và không có ý định muốn nói với chồng mình về điều này. Cố gắng che giấu việc mang thai và để thời gian lâu sau đó mới thông báo với chồng có thể gây nảy sinh mâu thuẫn vợ chồng. Dù có kế hoạch sinh em bé hay không, khi có bầu nhất định phải nói với chồng bạn.
Không bổ sung các loại vitamin trước khi mang thai
Nếu dự định có thai, chị em nhất định cần bổ sung các vitamin tiền mang thai để duy trì sức khỏe của người mẹ trong suốt thai kỳ và giúp em bé có thể phát triển khỏe mạnh. Các bác sĩ khuyên rằng phụ nữ nên bổ sung các vitamin cần thiết 3 tháng trước khi có ý định sinh em bé.
Không giữ lại các ghi chép trong thai kỳ
Nhiều chị em lại không nghĩ rằng việc lưu hồ sơ trong thời gian mang bầu rất quan trọng. các ghi chép đó vừa là kỷ niệm về hành trình mang thai vừa sẽlà món quà tinh thần đặc biệt dành cho con cái khi chúng đã lớn.
Biết chính xác thai đã vào tử cung hay chưa
Khi cảm nhận cơ thể có dấu hiệu thay đổi bất thường, đặc biệt là biểu hiện mang thai sớm, chị em cần kiểm tra chính xác việc mình đã mang thai hay chưa. Bạn có thể test nhanh tại nhà bằng que thử thai hoặc tới các cơ sở y tế chuyên khoa để xem có thai nhưng thai đã vào tử cung hay chưa. Việc này giúp đề phòng nguy cơ mang thai ngoài tử cung rất nguy hiểm cho thai phụ.
Lựa chọn nơi khám thai
Chị em khi mới mang thai 3 tháng đầu có thể lúng túng trong việc tìm cho mình một địa chỉ khám thai uy tín. Bạn nên đến khám thai tại các bệnh viện chuyên sản phụ khoa hoặc hỏi thăm bạn bè, người thân để chọn cho mình một bác sĩ hoặc phòng khám chuyên khoa uy tín.
Đối mặt với cơn ốm nghén
Ốm nghén là một trong những nỗi sợ của mẹ bầu trong giai đoạn 3 tháng cuối thai kỳ. Chị em thường có biểu hiện cơ thể mệt mỏi, buồn nôn hoặc nôn, chán ăn, sút cân nhanh chóng. Thông thường, các triệu chứng này sẽ qua nhanh từ tuần thứ 12 trở đi. Tuy nhiên không ít thai phụ có thể ốm nghén 5, 6 tháng hoặc đến tận ngày sinh nở.
Bổ sung vitamin cho mẹ bầu
Ngoài việc ăn uống đầy đủ các chất dinh dưỡng để đảm bảo sức khỏe cho mẹ và bé, các mẹ bầu còn được chỉ định thêm một số vitamin cần thiết như axit folic, canxi, sắt, DHA,… Đây là những dưỡng chất cần bổ sung với hàm lượng lớn trong thai kỳ mà việc ăn uống đôi khi không đáp ứng đủ. Mẹ bầu cần được bác sĩ chuyên khoa kê đơn với liều lượng phù hợp, tránh tuyệt đối việc tự ý bổ sung vitamin khi mang thai.
Các vitamin tổng hợp bao gồm canxi, DHA, vitamin A,B,C,D và các vi chất giúp thai nhi phát triển khỏe mạnh. Trong vitamin còn chứa sắt và axitfolic giúp ngăn ngừa các khuyêt tật về hệ thần kinh và dị tất bẩm sinh và hạn chế tình trạng thiếu máu của cơ thể mẹ trogn thai kỳ.
Thường xuyên uống đồ uống có cồn
Khi mang thai, phụ nữ nên kiêng rượu. Trong 3 tháng đầu, nhiều chị em chưa biết mình có thai nên vẫn vô tư uống rượu, bia, đồ uống có cồn. Điều này có thể khiến thai nhi chậm phát triển và rối loạn phát triển. Chính vì vậy, chị em phụ nữ tốt nhất nên duy trì lối sống lành mạnh ngay cả khi chưa phát hiện mang bầu.
"Ngó lơ" ông xã
Khi mang thai, hãy chia sẻ cảm xúc và gần gũi với chồng. Nếu bạn không chia sẻ cảm xúc trong suốt thai kỳ với chồng bạn có thể làm mỏng sợi dây liên kết giữa thai nhi và bố. Hãy cùng nhau tham gia các buổi tiệc, lên kế hoạch sinh con và thống nhất việc chọn tên con. Hãy để chồng bạn cảm nhận cảm giác khi con đá, chia sẻ từng giây phút hạnh phúc trước khi chờ đón em bé chào đời.
Ăn thả ga vì “đang ăn cho hai, cho ba”
Khi mang thai, mẹ bầu sẽ thường xuyên cảm thấy đói, thèm ăn. Tuy vậy, chị em nên có chế độ ăn uống trong thai kỳ hợp lý. Tăng cân quá mức khi mang thai 3 tháng đầu có thể khiến em bé có nguy cơ bị sinh thiếu cân, sinh non và khó sinh.
Hút thuốc trong và sau khi mang thai
Mẹ hút thuốc trước và trong khi mang thai làm tăng nguy cơ sẩy thai, trẻ bị thiếu cân, gây ra các vấn đề về nhau thai và tăng nguy cơ thai bị chết lưu, mắc dị tật bẩm sinh.
Làm việc quá nhiều
Nhiều chị em do quá bận bịu tới công việc cũng sẽ gây động thai, cơ thể mất nước gây tổn hại tới cả cơ thể mẹ và thai nhi.
3 tháng đầu thai kỳ những bé con khỏe mạnh là những hạnh phúc to lớn mà bất cứ người phụ nào cũng muốn. Và điều quan trọng nhất là, hãy tìm hiểu thật kỹ trước khi mang thai để có một thai kỳ khỏe mạnh và tránh nguy cơ bị trầm cảm.
Khi phát hiện que thử thai 2 vạch, nhiều chị em tin rằng mình có thai và không đi kiểm tra lại mà muốn đợi đến mốc 3 tháng đầu thai kỳ để đi khám thai lần đầu luôn. Tuy nhiên, lần sảy thai trước, sự phát triển của các khối u trong tử cung, một số loại thuốc nhất định và một số bệnh như u nang, UTIs hay bị nhiễm ký sinh trùng giun đũa cũng có thể tạo ra kết quả dương tính giả trên que thử thai. Vậy nên đừng suy đoán, hãy đến gặp bác sĩ,xét nghiệm máu để có kết quả chính xác nhất.
Không nói với chồng mình có bầu
Nhiều chị em bị sốc khi bị mang thai ngoài ý muốn và không có ý định muốn nói với chồng mình về điều này. Cố gắng che giấu việc mang thai và để thời gian lâu sau đó mới thông báo với chồng có thể gây nảy sinh mâu thuẫn vợ chồng. Dù có kế hoạch sinh em bé hay không, khi có bầu nhất định phải nói với chồng bạn.
Không bổ sung các loại vitamin trước khi mang thai
Nếu dự định có thai, chị em nhất định cần bổ sung các vitamin tiền mang thai để duy trì sức khỏe của người mẹ trong suốt thai kỳ và giúp em bé có thể phát triển khỏe mạnh. Các bác sĩ khuyên rằng phụ nữ nên bổ sung các vitamin cần thiết 3 tháng trước khi có ý định sinh em bé. Các vitamin tổng hợp bao gồm canxi, DHA, vitamin A,B,C,D và các vi chất giúp thai nhi phát triển khỏe mạnh. Trong vitamin còn chứa sắt và axitfolic giúp ngăn ngừa các khuyêt tật về hệ thần kinh và dị tất bẩm sinh và hạn chế tình trạng thiếu máu của cơ thể mẹ trogn thai kỳ.
Thường xuyên uống đồ uống có cồn
Khi mang thai, phụ nữ nên kiêng rượu. Trong 3 tháng đầu, nhiều chị em chưa biết mình có thai nên vẫn vô tư uống rượu, bia, đồ uống có cồn. Điều này có thể khiến thai nhi chậm phát triển và rối loạn phát triển. Chính vì vậy, chị em phụ nữ tốt nhất nên duy trì lối sống lành mạnh ngay cả khi chưa phát hiện mang bầu.
"Ngó lơ" ông xã
Khi mang thai, hãy chia sẻ cảm xúc và gần gũi với chồng. Nếu bạn không chia sẻ cảm xúc trong suốt thai kỳ với chồng bạn có thể làm mỏng sợi dây liên kết giữa thai nhi và bố. Hãy cùng nhau tham gia các buổi tiệc, lên kế hoạch sinh con và thống nhất việc chọn tên con. Hãy để chồng bạn cảm nhận cảm giác khi con đá, chia sẻ từng giây phút hạnh phúc trước khi chờ đón em bé chào đời.
Ăn thả ga vì “đang ăn cho hai, cho ba”
Khi mang thai, mẹ bầu sẽ thường xuyên cảm thấy đói, thèm ăn. Tuy vậy, chị em nên có chế độ ăn uống trong thai kỳ hợp lý. Tăng cân quá mức khi mang thai có thể khiến em bé có nguy cơ bị sinh thiếu cân, sinh non và khó sinh.
Hút thuốc trong và sau khi mang thai
Mẹ hút thuốc trước và trong khi mang thai làm tăng nguy cơ sẩy thai, trẻ bị thiếu cân, gây ra các vấn đề về nhau thai và tăng nguy cơ thai bị chết lưu, mắc dị tật bẩm sinh.
Làm việc quá nhiều
Nhiều chị em do quá bận bịu tới công việc cũng sẽ gây động thai, cơ thể mất nước gây tổn hại tới cả cơ thể mẹ và thai nhi.
Không giữ lại các ghi chép trong thai kỳ
Nhiều chị em lại không nghĩ rằng việc lưu hồ sơ trong thời gian mang bầu rất quan trọng. các ghi chép đó vừa là kỷ niệm về hành trình mang thai vừa sẽlà món quà tinh thần đặc biệt dành cho con cái khi chúng đã lớn.
Mẹ cảm thấy nhanh đói, thèm ăn, ăn nhiều và tăng cân nhanh chóng. Điều này hết sức bình thường vì thai nhi đang gấp rút hút chất dinh dưỡng để hoàn thiện các cơ quan và tạo lớp mỡ dày dưới da, sẵn sàng chờ ngày chào đời. Nếu mẹ lo sợ sau sinh bị thừa cân nên hãm chuyện ăn uống lại, ăn kiêng kham khổ… thì thai nhi sẽ bị thiếu chất, gầy yếu, ảnh hưởng trí não và thể chất. Cho nên ăn kiêng là chuyện mẹ nhất định phải nói không bằng mọi giá. Thay vì ráng kiềm chế chuyện ăn uống, mẹ bầu 3 tháng cuối nên ăn các món bổ não, giúp thai nhi tăng ký nhanh nhất có thể nhé!
Xoa bụng và kích thích đầu ti
Thói quen xoa bụng tưởng chừng là đang âu yếm con, giao tiếp với con nhưng thực ra lại tiềm ẩn mối nguy hiểm khôn lường. Hành động này nên kiêng cữ cho mẹ mang thai 3 tháng đầu thai kỳ vì có thể khiến tử cung của mẹ bị co thắt, gò cứng từng cơn, dễ gây ra máu, đẻ non. Tương tự với xoa bụng, việc vân vê kích thích đầu ti, lau rửa đầu ti quá mạnh một cách thường xuyên cũng khiến tử cung bị gò. Sở dĩ như vậy vì ngực và vùng dưới có liên quan mật thiết với nhau.
Ăn mặn
Nhiều mẹ có bầu tự dưng rất thích ăn mặn. Tuy nhiên, trong thai kỳ cuối, mẹ cố nhịn miệng, thực hành ăn nhạt để đảm bảo sức khỏe mẹ lẫn con. Việc ăn mặn quá mức và kéo dài dễ khiến mẹ bị tăng huyết áp, tiền sản giật, tình trạng tích nước, phù nề tay chân trầm trọng hơn, thai nhi rối loạn hấp thu dưỡng chất. Tìm hiểu thêm về 3 tháng cuối thai kỳ
Lái xe máy
Tự mình điều khiển xe máy khi thai đã lớn cũng là chuyện nên kiêng. Vì bụng to khiến mẹ giữ thăng bằng khó, nếu có bất trắc thì không thể xoay chuyển tình thế linh hoạt được. Hoặc đôi lúc mệt mỏi, chóng mặt giữa đường rất nguy hiểm. Tốt nhất mẹ nên nhờ bố hoặc người thân đưa đi cho an toàn.
Mặc quần chíp tối màu
Thói quen mặc nội y tối màu (màu đen, màu đỏ đậm, màu sẫm…) là bình thường nhưng với bà bầu (đặc biệt là bầu 3 tháng cuối) thì hoàn toàn không nên. Đây là kiêng cữ khoa học cho mẹ mang thai 3 tháng đầu thai kỳ. Mẹ phải mặc quần chíp màu sáng (ví dụ màu trắng, màu vàng nhạt…) để tiện theo dõi dịch tiết âm đạo, kịp thời phát hiện và phân biệt những bất thường như viêm nhiễm phụ khoa, rỉ ối… nhờ đó nhanh chóng đến bệnh viện. Có mẹ mặc quần chíp tối màu nên ra máu báo sắp sinh mà không biết, đến lúc cơn đau đẻ quằn quại ập đến mới lật đật gom đồ vô bệnh viện, xíu nữa là đẻ rơi nguy hiểm biết nhường nào.
Nằm ngồi một chỗ quá lâu
Ông bà ta vẫn khuyên mẹ bầu sắp sinh nên vận động, đi bộ nhẹ nhàng càng nhiều càng tốt để mai mốt dễ đẻ. Điều này là đúng. Mặt khác, việc làm này còn giúp khí huyết lưu thông tốt, mẹ cảm thấy dễ chịu, dễ thở, ngủ ngon, sức khỏe cải thiện rõ rệt. Mẹ bầu 3 tháng cuối nhớ kiêng việc nằm hoặc ngồi một chỗ quá lâu vì như vậy tưởng chừng an toàn nhưng thực chất lại khiến cơ thể mệt hơn, ê ẩm, thai nhi kém phát triển.
